คู่มือเลือกเครนติดตั้งโครงสร้างเหล็กให้ปลอดภัยและคุ้มค่า

หน้าแรก > บทความ-ข่าวสาร > รอบรู้เรื่องเครน > คู่มือเลือกเครนติดตั้งโครงสร้างเหล็กให้ปลอดภัยและคุ้มค่า
รถเครนกำลังยกโครงสร้างเหล็ก

สรุปสาระสำคัญ
การเลือกเครนสำหรับงานติดตั้งโครงสร้างเหล็กเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อทั้งความปลอดภัย ประสิทธิภาพ และต้นทุนของโครงการ โดยควรพิจารณาจากน้ำหนักและขนาดของชิ้นงาน รวมถึงสภาพพื้นที่หน้างาน รัศมีการทำงาน และแผนการดำเนินงานอย่างรอบคอบ ควบคู่ไปกับการเลือกผู้ให้บริการที่มีมาตรฐานด้านความปลอดภัย มีเครื่องจักรที่ผ่านการตรวจรับรอง และมีทีมงานผู้เชี่ยวชาญ เพื่อให้งานก่อสร้างอาคารโครงสร้างเหล็กดำเนินไปได้อย่างราบรื่น ปลอดภัย และคุ้มค่าการลงทุน

Table of Contents

การก่อสร้างอาคารในยุคปัจจุบัน นวัตกรรมโครงสร้างเหล็กไม่ว่าจะเป็นรูปแบบ Pre-Engineered Building (PEB) หรือการประกอบเหล็กรูปพรรณหน้าตัดต่าง ๆ ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย เนื่องจากมีจุดเด่นเรื่องความรวดเร็วในการก่อสร้าง สามารถรองรับช่วงพาดกว้างได้ดี และควบคุมคุณภาพชิ้นงานได้ง่ายกว่างานคอนกรีตเสริมเหล็ก 

อย่างไรก็ตาม ปัจจัยสำคัญที่จะชี้วัดความสำเร็จในการติดตั้งโครงสร้างเหล็ก คือขั้นตอนการยกประกอบ ซึ่งต้องพึ่งพาเครื่องจักรกลหนักอย่าง “รถเครน” เป็นเครื่องมือหลัก อีกทั้งเมื่อพูดถึงในเชิงธุรกิจ การเลือกประเภท ขนาด และขีดความสามารถของรถเครนที่ผิดพลาด อาจทำให้แผนงานล่าช้าและเกิดต้นทุนบานปลาย ทั้งยังอาจนำไปสู่การเกิดอุบัติเหตุร้ายแรงที่ส่งผลกระทบต่อชีวิตและทรัพย์สินอีกด้วย 

ดังนั้น เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงทั้งหลายเหล่านั้น เราจะมาแนะนำ 5 แนวทางสำคัญตามหลักวิศวกรรมและการจัดการความปลอดภัย เพื่อช่วยให้วิศวกรโครงการและผู้รับเหมาสามารถเลือกใช้เครนได้อย่างถูกต้อง 

1. วิเคราะห์น้ำหนักและมิติของชิ้นงานเพื่อกำหนดพิกัดยก

ขั้นตอนแรกที่วิศวกรและทีมงานต้องดำเนินการคือการถอดแบบและจัดทำแผนการยก (Lifting Plan) อย่างละเอียด เพื่อหาว่าชิ้นส่วนที่หนักที่สุดและชิ้นส่วนที่ต้องยกเอื้อมในระยะไกลที่สุดคือชิ้นใด การคำนวณนี้ต้องพิจารณาทั้งน้ำหนักของตัวโครงสร้างเหล็ก รวมถึงน้ำหนักของอุปกรณ์ช่วยยกทั้งหมดด้วย ไม่ว่าจะเป็น สลิง (Wire Rope) ชาเคิล (Shackle) คานกระจายน้ำหนัก (Spreader Beam) และตะขอเครน (Hook Block)

เมื่อได้น้ำหนักรวมที่แท้จริงแล้ว จึงนำไปเปรียบเทียบกับพิกัดกำลังยกของรถเครน โดยมีหลักการสำคัญคือ ห้ามยกงานเกินกว่า 75% ถึง 80% ของพิกัดสูงสุดในตารางโหลด (Load Chart) เพื่อเป็นระยะปลอดภัย รองรับแรงลมบวกหรือการแกว่งตัวของชิ้นงานขณะปฏิบัติงานจริง

2. ประเมินสภาพพื้นที่หน้างานเพื่อเลือกประเภทเครน

สภาพแวดล้อมและสภาพพื้นผิวหน้างานก่อสร้าง เป็นตัวกำหนดว่าคุณควรเลือกใช้รถเครนประเภทใด เพื่อให้สามารถเข้าถึงตำแหน่ง และการตั้งฐานเครนเป็นไปอย่างมั่นคงและปลอดภัย โดยทั่วไปสามารถแบ่งได้เป็น 2 ประเภทหลัก ๆ ดังนี้

  • รถเครนล้อยาง (Mobile Crane) : เหมาะสำหรับหน้างานที่มีพื้นที่จำกัด หรือเข้าถึงด้วยถนนคอนกรีตหรือถนนลาดยาง มีความคล่องตัวสูง สามารถเดินทางข้ามไซต์งานได้รวดเร็ว แต่การทำงานจำเป็นต้องกางขาค้ำยัน บนแผ่นรองขาเครนที่มั่นคงเพื่อกระจายแรง
  • รถเครนตีนตะขาบ (Crawler Crane) : เหมาะกับหน้างานขนาดใหญ่ที่เป็นพื้นดินอ่อนนุ่ม ดินโคลน หรือไซต์งานปูหญ้าที่รถล้อยางอาจติดหล่ม รถเครนตีนตะขาบมีจุดเด่นคือ มีพื้นที่สัมผัสพื้นกว้าง ไม่ต้องกางขาค้ำยัน และสามารถขับเคลื่อนที่ พร้อมกับสร้างความสมดุลน้ำหนักของโครงสร้างเหล็กไปพร้อมกันด้วยได้

3. คำนวณรัศมีการทำงานและความสูงในการติดตั้ง

รัศมีการทำงาน (Working Radius) คือระยะทางในแนวราบจากจุดกึ่งกลางการหมุนของเครนไปยังจุดศูนย์ถ่วงของวัสดุที่กำลังยกอยู่

หลักการสำคัญที่ต้องเข้าใจคือ ยิ่งรัศมีการยกเพิ่มขึ้น ความสามารถในการรับน้ำหนักของเครนจะลดลง แม้จะเป็นเครนรุ่นเดียวกันก็ตาม

ตัวอย่างเช่น เครนขนาด 100 ตัน อาจสามารถยกน้ำหนักได้เต็มพิกัดเมื่อยกใกล้ตัวเครื่อง แต่หากต้องยกในระยะเอื้อมที่ไกลขึ้น พิกัดการยกอาจลดลงเหลือเพียง 30-40 ตันเท่านั้น

ดังนั้น วิศวกรต้องศึกษาตารางโหลดของเครนแต่ละรุ่นอย่างละเอียด รวมถึงคำนวณความสูงของอาคาร ความยาวบูม และสิ่งกีดขวางโดยรอบ เพื่อให้มั่นใจว่าเครนสามารถปฏิบัติงานได้อย่างปลอดภัยตลอดทั้งโครงการ

รถเครนในงานก่อสร้างอาคารโครงสร้างเหล็ก

4. วางแผนความต่อเนื่องของงานเพื่อบริหารงบประมาณ

การเช่าเครื่องจักรกลหนักมีต้นทุนที่ส่งผลกระทบต่อกระแสเงินสดของโครงการ การบริหารจัดการเวลาจึงมีความสำคัญเทียบเท่ากับงานวิศวกรรม ก่อนที่จะทำการจองเครน ผู้ประกอบการและผู้รับเหมาจำเป็นต้องเคลียร์หน้างาน จัดเตรียมชิ้นส่วนโครงสร้างเหล็กที่จะยกให้พร้อม และนัดหมายกับทีมช่างประกอบให้สอดคล้องกัน

หากโครงการมีแผนการส่งมอบและประกอบชิ้นส่วนเหล็กอย่างต่อเนื่อง การทำสัญญาเช่าเครนแบบรายเดือนมักจะคุ้มค่าและควบคุมงบประมาณได้มีประสิทธิภาพกว่าการเช่าแบบรายวัน ในทางกลับกัน หากเป็นการยกติดตั้งชิ้นส่วนขนาดใหญ่เพียงไม่กี่ชิ้น การวางแผนเช่าเป็นรายวันหรือรายเที่ยว จะช่วยลดรายจ่ายที่สูญเปล่าจากการจอดเครนทิ้งไว้เฉย ๆ ได้เป็นอย่างดี

5. มาตรฐานความปลอดภัยและความเชี่ยวชาญของผู้ให้บริการ

ความปลอดภัยถือเป็นหัวใจสำคัญสูงสุด และไม่สามารถประนีประนอมได้ในงานยกประกอบอาคารโครงสร้างเหล็ก การเลือกผู้ให้บริการรถเครนจึงต้องพิจารณาจากเกณฑ์ที่เข้มงวดเหล่านี้ 

  • ความพร้อมของเอกสารรับรองเครื่องจักรและการบำรุงรักษาที่ได้มาตรฐาน รถเครนต้องมีใบรับรองความปลอดภัย ปจ.2 ที่ยังไม่หมดอายุ เพื่อการันตีว่าระบบไฮดรอลิก โครงสร้างบูม และระบบรักษาความปลอดภัยยังคงทำงานเต็มประสิทธิภาพ
  • พนักงานขับรถเครนต้องมีใบอนุญาตผ่านการอบรมผู้บังคับปั้นจั่น และผ่านการฝึกอบรมด้านความปลอดภัยอย่างถูกต้องตามกฎหมาย
  • มีทักษะการสื่อสารและการทำตามแผนได้เป็นอย่างดี โดยพนักงานขับเครนต้องมีความเข้าใจในการอ่านตารางโหลด รู้ขีดจำกัดของเครื่องจักร และสามารถประสานงานกับผู้ให้สัญญาณ (Rigger) และผู้ยึดเกาะวัสดุ (Slinger) ได้อย่างมีประสิทธิภาพผ่านสัญญาณมือหรือวิทยุสื่อสาร
  • สิทธิ์ในการปฏิเสธการทำงานเพื่อความปลอดภัย ผู้ให้บริการต้องมีนโยบายให้พนักงานขับรถมีสิทธิ์ปฏิเสธการยก หากประเมินหน้างานแล้วพบปัจจัยเสี่ยงที่อาจทำให้เกิดอุบัติเหตุ เช่น ลมกระโชกแรงเกินพิกัด พื้นทรุดตัว หรือน้ำหนักเกิน เพื่อป้องกันความสูญเสียล่วงหน้า

ก่อสร้างอาคารโครงสร้างเหล็กอย่างปลอดภัย เลือกใช้เครนที่ได้มาตรฐาน ควบคุมโดยผู้เชี่ยวชาญ

การประกอบโครงสร้างเหล็กที่สมบูรณ์แบบ ต้องอาศัยทั้งการคำนวณพิกัดยกที่แม่นยำ และพึ่งพาเครื่องจักรที่มีสมรรถนะสูง รวมถึงผู้ควบคุมที่เชี่ยวชาญ โดยที่ EK CRANE เราเข้าใจถึงความท้าทายหน้างานก่อสร้างเป็นอย่างดี ซึ่งในฐานะบริษัทผู้ให้บริการเช่ารถเครนและเครื่องจักรกลหนักที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในประเทศไทย เราพร้อมให้บริการเช่าเครนพร้อมคนขับมืออาชีพ ที่ผ่านการอบรมการบังคับปั้นจั่นและมีความสามารถในการประเมินความปลอดภัยตามมาตรฐานขั้นสูงสุด

ไม่ว่าโครงการของคุณจะเป็นการติดตั้งโครงสร้างเหล็กสำเร็จรูปขนาดย่อม หรือการยกประกอบชิ้นส่วนอาคารโรงงานขนาดใหญ่ เราพร้อมให้บริการเช่ารถเครน 25 ตัน และขนาดอื่น ๆ ทั้งในจังหวัดอยุธยาและใกล้เคียง รวมถึงพื้นที่เขตอุตสาหกรรมในประเทศไทย เครื่องจักรทุกคันผ่านการตรวจรับรอง ปจ.2 อย่างเข้มงวด พร้อมทีมงานที่สามารถให้คำปรึกษาด้านการประเมินหน้างาน การอ่านตารางโหลดและการวางแผนรัศมีการทำงาน เพื่อให้ทุกการยกโครงสร้างเหล็กของคุณราบรื่น ปลอดภัย และควบคุมงบประมาณได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ติดต่อ EK CRANE วันนี้ เพื่อรับข้อเสนอพิเศษและแผนการเช่าที่ตอบโจทย์ทุกความต้องการ

  • สำนักงานใหญ่ (กรุงเทพฯ, สมุทรปราการ) โทร 02-745-9999
  • สำนักงานใหญ่ (ระยอง) โทร 038-682-666
  • สาขาย่อย (แหลมฉบัง) 038-482-666
  • LINE : @EKCRANE

ข้อมูลอ้างอิง

  1. Crane Selection for Steel Structure Building Installation. สืบค้นเมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2569 จาก https://xtdsteel.com/steel-structure-building/crane-selection-steel-building/

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเครนที่ใช้ในการก่อสร้างอาคารโครงสร้างเหล็ก (FAQs)

Q : ควรจองรถเครนล่วงหน้านานแค่ไหน ก่อนเริ่มงานก่อสร้างอาคารโครงสร้างเหล็ก ?

A : โดยทั่วไปควรจองล่วงหน้าอย่างน้อย 1-2 สัปดาห์สำหรับงานทั่วไป และ 1-2 เดือนสำหรับโครงการขนาดใหญ่หรือเครนขนาดพิเศษ เนื่องจากเครนขนาดใหญ่และช่วงเวลาที่มีงานก่อสร้างหนาแน่นอาจมีคิวจองล่วงหน้าจำนวนมาก การวางแผนแต่เนิ่น ๆ จะช่วยให้โครงการดำเนินงานได้ตามกำหนด

Q : สภาพอากาศมีผลต่อการทำงานของเครนหรือไม่ ?

A : มีผลอย่างมาก โดยเฉพาะลมแรง ฝนตกหนัก หรือพายุฟ้าคะนอง เนื่องจากอาจส่งผลต่อเสถียรภาพของชิ้นงานที่กำลังยกและลดความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน ผู้ควบคุมเครนจะต้องประเมินสภาพอากาศอย่างต่อเนื่อง และอาจสั่งหยุดงานยกชั่วคราวหากพบความเสี่ยง

Q : หากหน้างานอยู่ในพื้นที่ใกล้สายไฟฟ้าแรงสูง ต้องดำเนินการอย่างไร ?

A : ควรแจ้งผู้ให้บริการเครนและทีมวิศวกรตั้งแต่ขั้นตอนวางแผนงาน เพื่อกำหนดระยะปลอดภัยและแนวทางป้องกันอันตรายจากกระแสไฟฟ้า ในบางกรณีอาจต้องประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อดำเนินมาตรการด้านความปลอดภัยเพิ่มเติมก่อนเริ่มงาน

Q : การยกชิ้นส่วนโครงสร้างเหล็กที่มีรูปทรงยาวหรือไม่สมดุล มีข้อควรระวังอย่างไร ?

A : ชิ้นงานที่มีลักษณะยาว เช่น คานเหล็กหรือโครงถัก อาจเกิดการแกว่งตัวระหว่างการยกได้ง่าย จำเป็นต้องเลือกจุดยกที่เหมาะสม ใช้อุปกรณ์ช่วยควบคุมทิศทาง และวางแผนการเคลื่อนย้ายอย่างรอบคอบ เพื่อลดความเสี่ยงต่อความเสียหายของชิ้นงานและอุบัติเหตุในพื้นที่ทำงาน

Q : ผู้รับเหมาควรเตรียมข้อมูลอะไรให้ผู้ให้บริการเครนก่อนเข้าหน้างาน ?

A : ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ แบบก่อสร้าง รายละเอียดน้ำหนักชิ้นงาน ขนาดชิ้นส่วน จุดติดตั้ง พื้นที่ปฏิบัติงาน รวมถึงข้อจำกัดของหน้างาน เช่น แนวสายไฟ อาคารข้างเคียง หรือพื้นที่จำกัด ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้ผู้ให้บริการสามารถวางแผนและเลือกเครนได้อย่างเหมาะสม

ติดต่อทีมเซลล์

ขอราคาเช่ารถเครน

ขอใบเสนอราคา