อัปเดตกฎหมายนั่งร้านที่ไซต์งานต้องรู้และปฏิบัติตาม

กฎกระทรวงการทำงานบนนั่งร้าน

Key takeaway
มาตรฐานความปลอดภัยตามกฎหมายนั่งร้านล่าสุด ปี 2564 กำหนดให้โครงสร้างที่มีความสูงเกิน 4 เมตร ต้องได้รับการออกแบบและควบคุมโดยวิศวกร พร้อมติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันการตกและบันไดทางขึ้น-ลงที่มั่นคงอย่างเหมาะสม การปฏิบัติตามข้อกำหนดเหล่านี้ ควรทำควบคู่ไปกับการใช้รถเครนที่ได้มาตรฐานเพื่อช่วยลดความเสี่ยงจากอุบัติเหตุในไซต์งาน เพิ่มประสิทธิภาพการลำเลียงวัสดุ และช่วยให้โครงการดำเนินงานได้อย่างปลอดภัยและเป็นไปตามข้อกำหนดของกฎหมาย

Table of Contents

การทำงานบนที่สูงในงานก่อสร้างจำเป็นต้องใช้นั่งร้านที่มีความมั่นคงและได้มาตรฐาน เนื่องจากโครงสร้างชั่วคราวประเภทนี้เป็นองค์ประกอบสำคัญที่ส่งผลโดยตรงต่อความปลอดภัยของผู้ปฏิบัติงาน หากติดตั้งไม่ถูกต้องอาจก่อให้เกิดอุบัติเหตุร้ายแรงทั้งต่อบุคลากรและทรัพย์สินโดยรอบ ดังนั้นการทำความเข้าใจ กฎหมายนั่งร้าน จึงเป็นเรื่องสำคัญสำหรับผู้รับเหมา วิศวกร และผู้ควบคุมงาน เพื่อให้การดำเนินงานในไซต์ก่อสร้างเป็นไปอย่างปลอดภัย ถูกต้องตามข้อกำหนด และลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นระหว่างการทำงาน

ความสำคัญของกฎหมายนั่งร้านในการก่อสร้าง

การละเลยมาตรฐานความปลอดภัยในการติดตั้งและใช้งานนั่งร้าน ไม่เพียงแต่จะส่งผลกระทบต่อสวัสดิภาพของพนักงาน แต่ยังจะส่งผลต่อความมั่นคงของธุรกิจในระยะยาวด้วยเหตุผลดังนี้

ผลกระทบของนั่งร้านที่ไม่ปลอดภัย

  • การพลัดตกจากที่สูง : หากนั่งร้านขาดราวกันตกหรือมีพื้นผิวที่ไม่มั่นคง ช่างก่อสร้างจะมีความเสี่ยงสูงที่จะพลัดตกลงมา ซึ่งมักนำไปสู่การบาดเจ็บสาหัสหรือถึงแก่ชีวิต
  • วัสดุอุปกรณ์ตกหล่น : เครื่องมือหรือวัสดุที่วางอยู่บนที่สูงโดยไม่มีมาตรการป้องกันที่ดี อาจตกลงมาสร้างความเสียหายต่อทรัพย์สินหรือทำอันตรายต่อผู้ที่อยู่ด้านล่าง
  • โครงการล่าช้าและงบประมาณบานปลาย : เมื่อเกิดอุบัติเหตุ โครงการมักจะถูกสั่งระงับเพื่อตรวจสอบ นำไปสู่ค่าปรับ ค่าชดเชย และการเสียชื่อเสียงของบริษัทผู้รับเหมา

บทบาทของกฎหมายนั่งร้านในการป้องกันอุบัติเหตุ

กฎหมายนั่งร้านล่าสุดถูกกำหนดขึ้นเพื่อควบคุมมาตรฐานด้านโครงสร้างและการใช้งานอย่างเป็นระบบ เช่น

  • กำหนดให้วัสดุที่ใช้ต้องได้มาตรฐาน มอก. หรือมาตรฐานวิศวกรรมเทียบเท่า
  • ควบคุมค่าความปลอดภัยของการรับน้ำหนัก (Safety Factor) ไม่น้อยกว่า 4 เท่าของน้ำหนักใช้งานจริง
  • กำหนดขั้นตอนการติดตั้ง ตรวจสอบ และรื้อถอนภายใต้การกำกับของผู้เชี่ยวชาญ

กฎหมายนั่งร้านล่าสุดพ.ศ. 2564 ที่ต้องรู้

การปฏิบัติงานต้องสอดคล้องกับกฎกระทรวงฯ และประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เรื่อง หลักเกณฑ์การคำนวณออกแบบและควบคุมการใช้นั่งร้านโดยวิศวกร ซึ่งมีเกณฑ์สำคัญดังนี้

1. การออกแบบและการควบคุมโดยวิศวกร

สำหรับนั่งร้านที่มีความสูงตั้งแต่ 4 เมตรขึ้นไป กฎหมายระบุชัดเจนว่าต้องได้รับการออกแบบและคำนวณโดยวิศวกรที่มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ โดยต้องจัดให้มีแบบแปลนและรายละเอียดการคำนวณที่ระบุพิกัดน้ำหนักบรรทุกเอาไว้อย่างชัดเจน ณ หน้างานเพื่อการตรวจสอบ

2. โครงสร้างและความมั่นคงตามมาตรฐานใหม่

  • มาตรฐานวัสดุ : อุปกรณ์ทุกชิ้นต้องอยู่ในสภาพสมบูรณ์ ไม่ผุกร่อน หรือแตกร้าว
  • การยึดโยง (Bracing) : ต้องติดตั้งตัวค้ำยันแนวเฉียงเพื่อป้องกันการบิดตัว และยึดโยงกับตัวอาคารอย่างมั่นคงตามหลักวิศวกรรม
  • แผ่นพื้นนั่งร้าน : ต้องเรียงชิดกันโดยมีช่องว่างระหว่างแผ่นไม่เกิน 2.5 เซนติเมตร เพื่อป้องกันการสะดุดหรือวัสดุขนาดเล็กตกหล่น

3. มาตรการป้องกันการตกและบันไดทางขึ้น-ลง

  • ราวกันตก (Guardrails) : ต้องมีราวบนสูง 90-110 ซม. และราวกลาง เพื่อป้องกันการพลัดตก
  • แผ่นกันตก (Toe Boards) : ต้องมีความสูงไม่น้อยกว่า 10 ซม. ติดตั้งรอบขอบพื้นนั่งร้าน
  • บันไดภายใน : กฎหมายใหม่เน้นย้ำเรื่องความปลอดภัยของทางขึ้น-ลง โดยต้องมีบันไดติดตั้งภายในโครงสร้างนั่งร้าน หรือจัดทำทางขึ้นลงแยกต่างหากที่มั่นคง ห้ามปีนป่ายตามโครงเหล็กโดยเด็ดขาด

4. การตรวจสอบและการอนุญาตใช้งาน

ก่อนเริ่มงานในแต่ละวัน ผู้ควบคุมงาน (ที่ผ่านการอบรมตามเกณฑ์กรมสวัสดิการฯ) ต้องตรวจสอบสภาพนั่งร้านให้พร้อมใช้งานเสมอ และควรมีการติดป้ายสถานะ เพื่อยืนยันความปลอดภัยก่อนอนุญาตให้คนงานขึ้นปฏิบัติงาน

5. พื้นที่อันตรายและข้อห้าม

ต้องจัดทำเขตอันตรายรอบบริเวณที่มีการติดตั้งหรือรื้อถอน และห้ามปฏิบัติงานบนนั่งร้านขณะที่มีพายุ ลมแรง ฝนตกหนัก หรือสภาพแสงสว่างไม่เพียงพอ

การติดตั้งนั่งร้านให้สอดคล้องกับกฎหมายนั่งร้านล่าสุด

แนวทางปฏิบัติให้สอดคล้องกับกฎหมายนั่งร้าน

การนำข้อกฎหมายมาปรับใช้ให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดในไซต์งาน ควรเริ่มจาก 2 ส่วนหลัก ทั้งระบบการจัดการอุปกรณ์และตัวบุคลากร

การตรวจสอบและบำรุงรักษานั่งร้านอย่างเป็นระบบ

แนวทางที่ควรดำเนินการ ได้แก่

  • ตรวจสอบโครงสร้างนั่งร้านก่อนใช้งานทุกครั้ง เช่น ขา ข้อต่อ และพื้นยืน
  • ตรวจเช็กอุปกรณ์เสริม เช่น แผ่นพื้น ราวกันตก และเหล็กยึดให้มั่นคง
  • ซ่อมแซมทันทีหากพบความเสียหายหรือรอยแตกร้าว
  • จัดทำบันทึกการตรวจสอบเพื่อใช้ตรวจสอบย้อนหลังและเป็นหลักฐานตามกฎหมาย

การดูแลรักษานั่งร้านอย่างต่อเนื่องช่วยลดโอกาสเกิดอุบัติเหตุและยืดอายุการใช้งานของอุปกรณ์

การฝึกอบรมและความปลอดภัยของผู้ปฏิบัติงาน

การพัฒนาความรู้ของผู้ปฏิบัติงานเป็นอีกหนึ่งองค์ประกอบสำคัญในการปฏิบัติตามกฎหมายนั่งร้านล่าสุด

โดยมีข้อที่ควรดำเนินการดังนี้

  • จัดอบรมการติดตั้งและใช้นั่งร้านอย่างถูกวิธี
  • ให้ความรู้เกี่ยวกับความเสี่ยงจากการทำงานบนที่สูง
  • ฝึกใช้อุปกรณ์ PPE อย่างถูกต้อง เช่น เข็มขัดนิรภัย หมวกนิรภัย และรองเท้าเซฟตี้
  • ประเมินความรู้และทักษะของผู้ปฏิบัติงานอย่างสม่ำเสมอ

เมื่อทีมงานมีความรู้และทักษะที่เหมาะสม จะช่วยลดความเสี่ยงและเพิ่มความปลอดภัยในไซต์งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เพิ่มความมั่นใจให้ไซต์งานก่อสร้างของคุณด้วยบริการรถเครนให้เช่าจาก EK CRANE

ในขั้นตอนการติดตั้งนั่งร้านขนาดใหญ่หรือการลำเลียงวัสดุหนักขึ้นสู่ชั้นสูง การใช้แรงงานคนเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอและมีความเสี่ยงสูง การเลือกใช้บริการรถเครนให้เช่าที่ได้มาตรฐานจึงเป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยลดความเสี่ยงจากการปฏิบัติงานบนที่สูงและเพิ่มความรวดเร็วให้กับโครงการ

EK CRANE พร้อมเป็นพันธมิตรในไซต์งานของคุณ ด้วยบริการคุณภาพ

  • เช็กความพร้อมของรถเครนและทีมงานมืออาชีพ : รถเครนทุกคันผ่านการตรวจสภาพ และพนักงานขับรถมีใบอนุญาต (ใบเซอร์ฯ) ถูกต้องตามกฎหมายความปลอดภัย
  • บริการเช่าเครน 25 ตัน รายเดือน : เหมาะสำหรับโครงการที่ต้องการความต่อเนื่อง คุ้มค่า และได้รับเครื่องจักรที่ทันสมัยพร้อมใช้งานเสมอ
  • บริการครบวงจร : รองรับงานติดตั้งโครงสร้างเหล็ก งานย้ายเครื่องจักร และงานสนับสนุนการติดตั้งนั่งร้านทั่วประเทศ
  • วางแผนงานยกอย่างปลอดภัย : เรามีผู้เชี่ยวชาญช่วยวางแผนงานยกเพื่อลดความเสี่ยงอุบัติเหตุในไซต์งานให้เป็นศูนย์

ยกระดับความปลอดภัยและมาตรฐานโครงการของคุณให้สอดคล้องกับกฎหมายล่าสุด ติดต่อ EK CRANE วันนี้ เพื่อรับคำแนะนำการเช่าและตรวจสอบความพร้อมของเครนที่เหมาะสมที่สุดสำหรับไซต์งานของคุณ!

  • สำนักงานใหญ่ (กรุงเทพฯ, สมุทรปราการ) โทร 02-745-9999
  • สำนักงานใหญ่ (ระยอง) โทร 038-682-666
  • สาขาย่อย (แหลมฉบัง) 038-482-666
  • LINE : @EKCRANE

เราให้ทีมเซลล์ติดต่อกลับหาคุณได้
ใส่เบอร์โทรด้านล่างได้เลย

แหล่งอ้างอิง

  1. Blog : กฎหมายเกี่ยวกับการติดตั้งนั่งร้าน. สืบค้นเมื่อวันที่ 27 มีนาคม 2569. จาก https://www.vpcgroup.co.th/content/7374/safety
  2. ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานเรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการคำนวณออกแบบและควบคุมการใช้นั่งร้านโดยวิศวกร. สืบค้นเมื่อวันที่ 27 มีนาคม 2569. จาก https://www.bsa.or.th/LAW1/AN-CALC-2564.html

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับกฎหมายนั่งร้านล่าสุด(FAQs)

Q: ต้องตรวจสอบนั่งร้านบ่อยแค่ไหนถึงจะสอดคล้องกับกฎหมายนั่งร้านล่าสุด?

A: ควรตรวจสอบนั่งร้านก่อนเริ่มใช้งานทุกวัน และตรวจซ้ำทุกครั้งหลังเกิดเหตุการณ์ที่อาจกระทบต่อความมั่นคงของโครงสร้าง เช่น ลมแรง ฝนตกหนัก หรือมีการปรับเปลี่ยนตำแหน่งนั่งร้าน เพื่อให้มั่นใจว่ายังสามารถใช้งานได้อย่างปลอดภัยตามข้อกำหนดของกฎหมาย

Q: ผู้ควบคุมงานนั่งร้านต้องมีคุณสมบัติอย่างไรตามกฎหมายนั่งร้าน?

A: ผู้ควบคุมงานควรเป็นผู้ที่ผ่านการอบรมด้านความปลอดภัยเกี่ยวกับนั่งร้านตามหลักเกณฑ์ของกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน และมีความรู้ในการตรวจสอบความมั่นคงของโครงสร้างก่อนอนุญาตให้ใช้งาน ช่วยให้ไซต์งานมีความปลอดภัยยิ่งขึ้น

Q: หากต้องติดตั้งนั่งร้านใกล้แนวสายไฟฟ้าแรงสูง ต้องดำเนินการอย่างไรให้ถูกต้องตามกฎหมายนั่งร้านล่าสุด?

A: ต้องกำหนดระยะปลอดภัยจากแนวสายไฟฟ้า ติดตั้งป้ายเตือน และจัดทำมาตรการป้องกันเพิ่มเติม เช่น การกั้นพื้นที่หรือใช้เครื่องมือที่เหมาะสม รวมถึงประสานงานกับผู้เกี่ยวข้องก่อนเริ่มปฏิบัติงาน เพื่อลดความเสี่ยงจากไฟฟ้าดูดหรือไฟฟ้าช็อต

Q: การใช้งานเครื่องจักรช่วยยก เช่น รถเครน มีส่วนช่วยให้การติดตั้งนั่งร้านปลอดภัยขึ้นอย่างไร ?

A: การใช้เครื่องจักรช่วยยก เช่น รถเครน ช่วยลดการยกวัสดุด้วยแรงคน ลดความเสี่ยงจากการทำงานบนที่สูง และช่วยให้การติดตั้งโครงสร้างนั่งร้านเป็นไปอย่างแม่นยำ รวดเร็ว และปลอดภัยมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะในไซต์งานขนาดใหญ่

Q: หากพบว่านั่งร้านชำรุดระหว่างการใช้งานควรดำเนินการอย่างไร ?

A: ควรหยุดใช้งานทันทีและแจ้งผู้ควบคุมงานเพื่อเข้าตรวจสอบ พร้อมดำเนินการซ่อมแซมหรือเปลี่ยนอุปกรณ์ที่ชำรุดก่อนกลับมาใช้งานอีกครั้ง เพื่อป้องกันอุบัติเหตุและให้การปฏิบัติงานเป็นไปตามมาตรฐานความปลอดภัยที่กฎหมายกำหนด